2 Ekim 2011 Pazar

4. Sınıf Maddeyi Tanıyalım "MADDENİN ÖLÇÜLEBİLİR ÖZELLİKLERİ" Ders Notu

 Maddenin ölçülebilir özellikleri
Bütün maddelerde var olan ve ölçülebilen özelliklerdir.
Kütle ile hacim maddelerin ölçülebilen ortak özelliklerindendir.

1.     Kütle
Madde miktarının ölçüsüdür.
Kütle birimi gram veya kilogramdır. “g” ve “kg” sembolleri ile gösterilir.
Sıcaklık basınç gibi dış etkilere bağlı değildir.
Maddenin kütlesi her yerde aynıdır(değişmez)
1 kg = 1000g dır.
Maddelerin kütlesini ölçmek için eşit kollu terazi kullanılır.


Katıların kütlsi nasıl ölçülür ?
Eşit kollu terazi ile ölçülür.
Bir kefeye ölçülecek amdde diğerine birim konu denge sağlanınca ölçüm yapılmış olur.

Sıvıların kütlesi nasıl ölçülür?
İzlenecek sıra şu şekilde olur.
Boş kabın kütlesi ölçülür. Buna( dara ) denir.
Sıvı boş kaba konur.
Sıvı ile boş kab birlikte tartılır.buna brüt kütle denir.
Brüt ktleden boş kabın kütlesi çıkarılır kaln ise net kütledir.
Sıvının net kütlesi = brüt kütle – dara

Gazların kütlesi nasıl ölçülür
Sıvılara benzer şekilde ölçülür.
Şişirilmemiş bir balonun içerisen hava doldurularak sıvılarda ki yol izlenerek gazların kütlesi hesaplanır.

2.     Hacim
Maddenin boşlukta kapladığı yerdir.birimi genellikle litredir.(l) veya santimetreküptür (cm³)
Hacim birimleri 1000 er 1000 er büyür ve aynı şekilde küçülür.
Katı sıvı ve gazların hacimleri farklı farklı şekilde ölçülür.

Katıların hacimleri
Düzgün şekilli katıların hacimleri ölçülürken;
 Düzgün şekle sahip olamayan katıların hacimleri derceli silindirlerle ölçülür.

Taşırma kabı
Taşırma kabında ise önce taşma seviyesine kadar su doldurulur.
Sonra hacmi ölçülecek cisim suya atılır.
Katı madde kendi hacmi kadar su taşırır.

Not:
Kum, tuz, şeker gibi bazı katı maddelerin tanecikleri arasında boşluk olduğu için dereceli kaplarda okunan değerler gerçek hacim değerleri değildir.

Sıvıların hacimleri nasıl ölçülür
Dereceli silindirlerle ölçülür ve  veriler sıvının hacmini belirler.
Birimi litredir (l)
1 litre = 1000 mililitredir (ml)
1 litre = 1 (dm³) desimetreküptür.
1 ml  = 1 c m³

Gazların hacimleri nasıl ölçülür
Gazlar bulunduğu kabı tamamen doldururlar.
Gazların hacmi bulunduğu kabın hacmine şittir.
Gazların hacimleri sıcaklık ve basınca göre değişkenlik gösterebilir.

Not :
Katı sıvı ve gaz maddelerin kütle ve hacimleri vardır.kütle ve hacim maddenin ölçülebilir özelliğidir.



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder