2 Ekim 2011 Pazar

4. Sınıf Maddeyi Tanıyalım "ÇEVREMİZDE SAYISIZ MADDELER VARDIR" Ders Notu

Çevremizde sayısız maddeler vardır
Çevremizde gördüğümüz canlı cansız çok sayıda madde bulunmaktadır.odamızın ya da sınıfımızın penceresinden dışarıya baktığımızda neler gördüğümüzü listeleyelim ve bunları özelliklerine göre gruplandıralım.odalarımızın pencereleri cam değil de tahta olsa ya da sabah kahvaltıda çayımıza şeker yerine tuz atsaydık ne olurdu ?

1.     Maddeyi niteleyen özellikler
Çevremizde özellikleri birbirinden farklı canlı yada cansız bir çok varlık bulunur.bunlara madde denir.
Boşlukta yer kaplayan ve de kütlesi olan her varlığa madde denir.
Beş duyu organlarımızla maddelerin varlıklarını anlayabiliriz.


Not:
Duyu organlarımızla algıladığımız ısı, ses, ışık, ve elektrik madde değildir.bunlar birer enerji kaynaklarıdır.

2.     Nitelemek ne demektir?
Duyu organlarımızla maddeleri özelliklerine göre nitelendiririz.
Saydamlık
Maddelerin ışığı geçirgenliklerine göre farklı özellikler gösterirler.
Işığı tam olarak geçiren maddelere saydam madde denir.
Işığın bir kısmını geçiren maddelere yarı saydam madde denir.
Işığı geçirmeyen maddelere opak madde (saydam olmayan) denir.
Su, saydam; yağlı kâğıt, yarı saydam; duvar opak maddedir.

Parlaklık Matlık
Altın, gümüş, alüminyum, çelik parlak maddelerdir.
Kömür, beton, gibi maddeler ise mattır.

Sertlik Yumuşaklık
Şekil verilmesi güç ve çizilmeye dayanıklı maddelere sert madde
Kolayca şekil verilen maddeler yumuşaktır.
Duvar,elmas,kömür…sert maddedir
Pamuk, lastik, yün, sünger, yumuşak maddelerdir.

Esnek ve Berk
Kolayca bükülen maddeler esnek madde denir.
Bükümesi çok zor olan maddelere berk madde denir.
Lastik, oyun hamuru,cam macunu esnek maddedir
Kurşun kalem,tahta,makas berk maddedir.


Sağlam ve Kırılganlık
Çelik ve cam ikiside sert  maddedir.fakat çelik sağlam,cam ise kırılgan maddedir.

Suyu çekenler ve çekmeyenler
Naylondan yapılmış maddeler, taş,plastik.. Gibi maddeler suyu geçirmezler.
Süngerimsi özellik taşıyan maddeler ve toprak ve de kâğıttan yapılan maddeler suyu çekerler.

Suda batma ve yüzme
Suya bırakılan boş pet, kâğıttan yapılmış oyuncaklar suda yüzerken
İçi su dolu şişe, taş, demir, çelik gibi maddeler suda batar.

Mıknatısla çekilme özelliği
Demir, nikel ve kobalttan yapılmış maddeler mıknatıs tarafından çekilir.
Plastik, kâğıt, taş, tahtadan yapılan maddeleri mıknatıs çekmez.

Renk ve koku
Bazı maddeler renkli ve bazı maddelr renksizdir.
Bazı maddeleri kendine özgü kokularından tanırız
Su,renksiz; süt ise beyaz renktedir.
Su, hava, şeker gibi maddelerin kokularu yoktur,soğan sarımsak gibi maddelerin kokuları vardır.

Pürüzlü ve pürüzsüzlük
Bazı maddelerin yüzeylerine dokunulduğunda pürüzlü (tırtıllı)
Bazı maddelerin ise yüzeyleri pürüzsüzdür(kaygan)
Cam, masa, kâğıt pürüzsüz; halı, toprak, ağaç pürüzlüdür.

Not: maddeleri niteleyen özellikler ayırt edici özellikler değildir.

3.     Maddeleri nitelemek hep kolay mıdır?
Maddeleleri nitelemek her zaman kolay değildir.
Bazı maddelerin içerisinde setrt,yumuşak ve de esnek madde kullanılabiliyor, bunları ayırt etmek zor olabiliyor.
Bazı maddeleri kesin çizgilerle sınıflandıramayız.

4.     Maddenin nitelikleri ve kullanım alanları
Bir ürün hangi amaçla kullanılacaksa ham maddesi ona uygun seçilmelidir.yoksa ürün kullanılamaz.
Oyun oynan top plastikten değil de demirden yapılsa oynan mazdı.
Havlu suyu emici özelliğe sahip olmasa idi kullanılamaz olurdu.

5.     Madde, cisim, malzeme, eşye, alet
Ham madde olarak kullanılanlar madde, maddeden yapılan ve üzrinde şekillendirme yapılan varlıklarda cisimdir.
Cam bir madde bardak ise cisimdir.
Cam bardak günlük hayatta kullanılıdığında bir eşyadır.
Çekiç çivi çakmak için kullanıldığından alettir.
Bazı maddeler yeni bir madde oluşturmak için bir araya gelirler.bir araya gelen bu maddelere malzeme adı verilir.
Çorba yapmak için bir araya gelen un,su,yağ,mervimek birer malzemedir.

Varlık adı
Madde
Cisim
Eşya
Alet
Malzeme
Silgi





Un





Perde





Kum





Bıçak







Hiç yorum yok:

Yorum Gönder