10 Ağustos 2011 Çarşamba

Sabit Bin Kurra, Hayatı

Sabit Bin Kurra

Dünyanın çapını ve iki meridyen arası uzaklığı doğru olarak hesaplayan ilk bilginlerdendir. Batlamlus'un ünlü eserini Arapçaya Algamesti adıyla yorumlar. Kendi görüşü, zamanı için yeni olan trigonometri ve astronomi bilgisini de ekler. Yazma eserlerini Gerard (1114-1185) Arapça şehrinden Latinceye tercüme etti. Semerkand, Bağdat ve İstanbulda Latinceye ve fransızca ya çevrilen kitaplara yüzyıllar sonra Batı da bilim adamları sahip çıktılar. Günümüzde batılı ilim adamları bunları yer yer itiraf etmektedir.


Çağında yaptığı keşif ve buluşlarla Halife Me'mun tarafından dünyanın yarıçapını ölçmekle görevlendirildi. Onun ve diğer bilginlerin ortaya koyduğu ölçümler sonraki yıllarda Endülüs yoluyla Avrupa ya geçti. Cristof Colomb gibi denizcilerin bunlardan faydalanarak yollarını buldukları söylenir.

Kamus'ul Alam adlı eserde belirtildiğine göre matematiğin bir kolu olan kalkulusun keşfi ona aittir. Kalkulusa "tefadul" adını vermiştir.Başka bir eserde diferansiyel hesabını Newton dan önce Sabit Bin Kurranın keşfettiği söylenmektedir.

Pozitif reel sayılar, integral, kalkulus, sayılar teorisi, küresel trigonometri, astronomi, mekanik, statik üzerine çalışmalar yaptı. Paraboller üzerine yaptığı çalışmalar integral kalkulusu keşfine giden yolu açtı. Bir çok yazar, Arşimed'in çalışmalarından haberdar olmasına rağmen kullanmadığını söyler.

x ve kök(x)in integralini tam olarak hesapladı. Hesaplaması integral toplamların alt ve üst olarak uygulanmasına dayanıyordu. Sadece astronomide değil tıp ve felsefede de ilerlemeler kaydetti.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder