7 Ağustos 2011 Pazar

I. ve II. Meşrutiyet Dönemi

I.Meşrutiyet Dönemi [1876-1878. II.Abdülhamit(1876-1909)]
Avrupalıların, ya “Genç Osmanlılar” ya “Yeni Osmanlılar” ya da “Jön Türkler” adını verdikleri ve önderleri olarak Mithat paşa’yı gördükleri sivil aydınların girişimiyle Padişah II.Abdülhamit tarafından ilân edilmiştir.
I.Meşrutiyet’in özelliği:
• Türk târihinde ilk kez anayasa yürürlüğe girmiştir.
• Osmanlı târihinde ilk kez parlamento (meclis) açılmış, halka temsil hakkı verilmiştir (1).
• I.Meşrutiyet’in ilânında “Osmanlıcılık” ve “Batıcılık” akımı etkili olmuştur. Genç Osmanlıların, daha sonra da kısa bir süreliğine İttihatçıların savunduğu Osmanlıcılık ile, Osmanlı yurttaşlarını dil-din-ırk ayrımı gözetmeksizin kaynaştırmak amaçlanmıştır. Başarıya ulaşmamıştır.
• II.Abdülhamit, anayasayı yürürlükten kaldırıp kendi mutlak idâresini kurduktan sonra İslâmcılık politikası uygulamıştır.

II.Meşrutiyet Dönemi [1908-1918. II.Abdülhamit, Mehmet Reşat(1909-1918)]
Subaylardan oluşan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin baskıları sonucu II.Abdülhamit tarafından ilân edilmiştir.
II.Meşrutiyet’in özelliği:
• Kanûn-ı Esâsî yürürlüğe girmiş, hükûmet, padişaha değil, meclise karşı sorumlu hâle getirilmiştir. Padişahın yetkileri neredeyse tümüyle elinden alınmıştır.
• Halk yönetimde söz sahibi olmuş, millet egemenliği konusunda önemli bir adım atılmıştır.
• Türk siyâsî hayatının ilk partisi olan İttihat ve Terakki Fırkası kurulmuştur.
• Sansür kalkmıştır.
• “Türkçülük-Turancılık”, dönemin aydınlarının savunduğu düşünce akımı olmuştur. Bu akım, zamanla Anadolu milliyetçiliğine yönelmiş, Kurtuluş Savaşı’nın yapılma ve kazanılmasında etkili olmuştur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder