7 Ağustos 2011 Pazar

Dağılma Dönemi Yenilikleri

Dağılma Dönemi Yenilikleri
II.Mahmut (1808-1839) (2)
Alemdar Mustafa Paşa’nın desteği ile tahta çıkan II.Mahmut, ayânların baskısı ile Sened-i İttifak adı verilen belgeyi imzalamak zorunda kalmıştır(1808). Böylece ilk kez padişahın mutlak otoritesi sınırlandırılmıştır. Bu arada, padişahın, ayânların hanedanlığını kabûl etmesi, feodalleşmenin resmen tanınması anlamına gelmektedir. II.Mahmut’un yeniliklerinden bir bölümü Türkiye Cumhuriyeti’ne intikal etmiştir.
Askerlik alanında ıslahat:
• Sekban-ı Cedid Ocağı kurulmuştur. Yeniçeriler ayaklanınca kapatılmış, yerine Eşkinci Ocağı açılmıştır.
• 1826’da Yeniçeri Ocağı kaldırılmıştır (Vaka-i Hayriye). Yeniliklerin karşısında olan bu gücün ortadan kalkması ıslahata hız kazandırmıştır.
• Asakir-i Mansure-i Muhammediye adıyla bir ocak kurulmuştur.
• Valilerin Redif denilen asker yetiştirme zorunluluğu getirilmiştir.
• Harp Okulu ve Askerî Tıbbîye açılmıştır.
• Askerî işleri düzenlemek için Dar-ül Şûrayı Askerî kurulmuştur (Askerî Şûra).
• Mızıka Okulu açılmıştır.
• Takvim-i Vekayi adında ilk resmi gazete çıkartıldı.
• Mala el koyma uygulaması (müsadere) kalkarak özel mülkiyet hakkı sağlanacak, miras olarak kalabilecektir.

1-Aşağıdakilerden hangisi II. Mahmut döneminde yapılan ıslahat hareketlerinden biri değildir? (2005 KPSS)
A) Nüfus sayımı yapılması
D) Yeni bir ordunun kurulması
B) İlk resmi gazetenin çıkartılması
E) Anayasal düzene geçilmesi
C) İlkokul eğitiminin zorunlu hale getirilmesi

Yönetim ve hukuk alanında ıslahat:
• Divân-ı Hümâyun kaldırılarak bakanlık(nazırlık) sistemine geçilmiştir. Memurlar, “Dahiliye” ve “Hariciye” olarak iki sınıfa ayrılmış, Sadrazama “Başvekil”, Sadaret Kethüdasına “Dahiliye Vekili”, Reis-ül Küttab’a “Hariciye Vekili” denilmeye başlanmıştır. Ayrıca, memurlara maaş bağlanmıştır.
• Resmî elbise uygulamasına geçilmiştir.

• Meclis-i Vâlâyı, Ahkâm-ı Adliye ve Dâr-ı Şûrayı Bâbıâli meclisleri kurulmuştur (bunlar yüksek danışma kurulları olup günümüzdeki Yargıtay ve Danıştay’ın temelidirler).
• Valilerin doğrudan merkezden atanmasına başlanmıştır.
• Eyâletlerdeki askerî, ekonomik ve yönetim işlerinden sorumlu müşirlikler belirlenmiştir.
• Karantina usûlleri saptanmıştır.
• 1831’de İlk nüfus sayımı yapılmıştır. Askerî amaçlıdır; kadınlar sayılmamıştır (1).
• Düzenli posta örgütü kurulmuştur.
• Pasaport zorunluluğu getirilmiştir.
• Memurlara fes kullanma zorunluluğu getirilmiştir.
• Memurlar kul olmaktan çıkartılmıştır (padişahın kulu).
Eğitim alanında ıslahat:
• İlk öğretim zorunluluğu getirilmiştir.
• Rüştiye açılmıştır (bu günkü sistemle 6, 7 ve 8. sınıflar).
• Devlet memuru yetiştirmek için Mekteb-i Maarif-i Adliye açılmıştır.
• Avrupa’ya öğrenci gönderilmiştir.
Ekonomik alanda ıslahat:
• Yerli kumaş kullanma zorunluluğu getirilmiştir.
• Tımar sistemi kaldırılmıştır.
• Gümrük vergileri indirilmiştir.

NOT: 1838’de Osmanlı-İngiliz Ticaret Antlaşması (Balta Limanı Antlaşması) yapılmış, antlaşma, Osmanlı yerli sanayisinin çökmesine sebep olmuştur.





Hiç yorum yok:

Yorum Gönder