9 Haziran 2011 Perşembe

ADANA

ADANA
Adana Büyükşehir Belediyesi'nin sınırları
Adana Büyükşehir Belediyesi'nin sınırları
Adana ilinin Türkiye'deki konumu
Adana ilinin Türkiye'deki konumu

Adana, 2,062,518  nüfusuyla Türkiye'nin İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa'dan sonraki nüfus yoğunluğu olarak 5. büyük şehridir. Şehir merkezi, orta güney Anadolu'da, Akdeniz'den 30 km içerde Seyhan Nehri'nin üzerinde bulunmaktadır. Adana ilinin idarî merkezidir.


Doğudan batıya 100 kilometre boyunca uzanan Adana-Mersin Metropol Alanı, 2.87 milyon nüfusuyla Mersin, Tarsus, Adana ve Ceyhan şehirlerini kendisine dahil eder. Türkiye'deki dördüncü büyük metropol alan olup ülkenin önde gelen bir ticaret ve kültür merkezidir.

Adana'nın merkezi; Mersin, Adana, Osmaniye ve Hatay illerini kapsayan coğrafi, ekonomik ve kültürel bir bölge olan Çukurova'nın merkezinde bulunur. Yaklaşık 5.62 milyon insana ev sahipliği yapan bölgenin büyük bir bölümü, tarıma oldukça elverişli, geniş ve düz bir alandır. Türkiye'nin en verimli toprakları buradadır.

Tarihçe
Bağdat Demiryolu'ndan bir görünüm Antik Geçmiş [değiştir]Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin deltasında verimli sulak arazide kurulu Adana'nın tarihi, coğrafi konumu nedeni ile M.Ö. 6000 yıllarına dek uzanmaktadır. Adana, Antik Kilikya Bölgesi'nin en önemli şehirlerinden birisidir. Hititler'den Osmanlı'ya, gelmiş geçmiş birçok medeniyetlerin beşiğidir. Yaygın görüşe göre Adana, adını Yunan mitolojisine göre Gök tanrısı Uranus'un oğlu Adanus 'dan almıştır. Ancak bu konuda başka muhtelif görüşler de ileri sürülmüştür. Bir görüşe göre Adana'ya ait en eski yazılı kayıtlara ilk defa, Anadolu yarımadasının en köklü uygarlıklarından biri olan Hititlerin kaya kitabelerinde rastlanmaktadır. Boğazköy metinleri olarak bilinen M.Ö. 1650 yıllara tarihlenen bir Hitit tabletinde, Adana havalisinden Uru Adania yani Adana bölgesi olarak bahsedilmektedir. Bu konuda sadece bu tablet dikkate alınacak olsa bile Adana isminin en az 3640 yıllık bir geçmişi vardır. Bir başka rivayete göre eski çağlarda Seyhan nehri kıyılarının bol miktarda söğüt ağacı ile kaplı olması ve bu ağacın Mezopotamya kavimlerince And ağacı olarak tanınması da kente Adana isminin verilmesinde etkili olmuştur. Yine başka bir görüşe göre, ormanlık yörelerde yaşadığına inanılan Fırtına tanrısı Adad (Tesup) adının, ormanları bol Toroslar ile Seyhan nehri bölgesinin oluşturduğu Adana yöresine isim olarak verilmiş olduğuna inanılmaktadır. Fenikeliler de bölgeye efendi anlamına gelen tarım ve bitki tanrısı Adonis'in adını vermişlerdir.

Tarihi araştırmalardan elde edilen bilgilere göre, Adana, Yontma Taş Devri'nden bu yana yerleşim yeri olmuştur. Kilikya'nın en eski yerleşim merkezlerinden biri Tepebağ Höyüğü ilk çağlardan kalmadır. Höyükte rastlanan surlarla çevrili kent çekirdeği burada Neolitik çağda yaşayan kent dönemine ışık tutmaktadır.

Kilikya yöresinde yapılan arkeolojik araştırmalar neticesinde on değişik uygarlık ile devlet, krallık, beylik ve padişahlık gibi çok çeşitli siyasi güçlerin ortaya çıktığı görülmüştür. Kilikya'yı egemenlikleri altına alan medeniyetler şu şekilde sıralanabilir: Luvi Krallığı, Kizzuvatna Krallığı, Hitit Krallığı, Kue (Ove) Krallığı, geç Hitit Krallığı, Asur Krallığı, Syennesis Krallığı, Pers İmparatorluğu, Helenistik Dönem, Selevkos Krallığı, Otonom Dönem, Roma İmparatorluğu, Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Ramazanoğlu Beyliği ve Osmanlı İmparatorluğu.

Orta Çağ'da da Adana eski önemini korumaya devam etmiş, bu durum İpek Yolu'nun buradan geçmesiyle daha da artmıştır. Bu dönemde buraya egemen olan uygarlıklar ise bunlardır: Doğu Roma İmparatorluğu devri (395 - 638), Selçuklular Devri (1071 - 1097). Bu dönemde çeşitli uygarlıklar Kilikya bölgesine egemen olmak için savaşlar yapmışlardır. Bu uygarlıklar şunlardır:

Yakın Geçmiş
I. Dünya Savaşı'ndan sonra Adana ve çevresi Fransa tarafından işgal edildi. Mustafa Kemal Atatürk'ün Kurtuluş Savaşı esnasında gösterdiği diplomatik başarı sonucu yapılan 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Anlaşması ile Fransa, Adana ve çevresinden çekilmek zorunda kaldı. (5 Ocak 1922)

II. Dünya Savaşı sırasında (30 Ocak 1943) İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve İsmet İnönü, Adana'ya 23 kilometre uzaklıktaki Yenice'de biraraya gelmiştir. Toplantıda Churchill, Türkiye'nin müttefikler yanında II. Dünya Savaşı'na katılmasını istemiş, ancak İnönü bunu reddetmiştir. Tarihte bu zirve Adana Buluşması olarak bilinir.

1955 yılında Demokrat Parti hükümetinin ABD ile yaptığı anlaşma gereği olarak, Adana'nın 10 km doğusundaki İncirlik Beldesinde NATO Hava Üssü kuruldu. Soğuk savaş yıllarında, 1991 I. Körfez Savaşı'nda ve 2003 II. Körfez Savaşı'nda etkin olarak kullanılmıştır.

1956 yılında Seyhan Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.

1998 yılında 6.2 şiddetinde bir deprem meydana gelmiştir. Ceyhan Depremi olarak bilinen depremde çoğu Ceyhan'da olmak üzere toplam 145 kişi yaşamını kaybetti.

Kronoloji
Luvi Krallığı (1900 İ.Ö. ), Arzava Krallığı (1500-1333 İ.Ö.), Hitit İmparatorluğu (1900-1200 İ.Ö.), Asurlular (713-663 BC), Pers İmparatorluğu (550-333 İ.Ö.), Helen Antik Yunan Uygarlığı (333-323 İ.Ö.), Selevkos İmparatorluğu (312-133 İ.Ö.), Kilikya Prensliği (178-112 İ.Ö.), Romalılar (112 İ.Ö.-395 İ.S.), Bizans İmparatorluğu(395-638; 964-1071), Abbasiler, Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Memlükler, Ramazanoğlu Beyliği, Osmanlı İmparatorluğu, Türkiye Cumhuriyeti.

Coğrafya
Adana il merkezi, Akdeniz Bölgesi'nde Çukurova tarihi olarak Kilikya'nın ortasına, çok verimli topraklar üzerinde, Seyhan Nehri'nin iki yakasında kurulmuştur. Türkiye'nin güneyinde yer almakta olan Adana şehrinde Bölgeye hakim Akdeniz İklimi'nin etkisiyle Adana'da yazları sıcak ve kurak, kışları ise ılık ve yağışlı geçer.

Nuvola apps kweather.svg Adana iklimi Weather-rain-thunderstorm.svg
AylarOcakŞubatMartNisanMayısHaziranTemmuzAğustosEylülEkimKasımAralıkYıl
Ortalama en yüksek sıcaklık, °C1516,119,423,628,131,733,834,333,129,122,116,625,24
Ortalama en düşük sıcaklık, °C5,55,98,312,316,120,123,623,720,716,110,67,014,16
Ortalama yağış, mm10,19,89,99,76,82,91,00,72,95,87,710,377,6
Kaynak: Türkiye Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğü (DMİ)

Endüstri
Cumhuriyet döneminde tarımsal kalkınma hamlesinin merkezi konumundaki Adana; pamuk ve narenciye sayesinde, ülkenin nispeten ekonomik merkezlerinden sayılabilcek bir yere dönüşmüştür. Ancak ilerleyen yıllarda, sanayiyi Marmara Bölgesi'nde kurma politikaları neticesinde birçok bölge gibi Adana'da da sanayi durma ve gerileme sürecine girmiştir.


Adana, Seyhan Kıyıları ve KurttepeSon yıllarda ise Kafkas petrollerini sıcak denizlere taşıması planlanan Bakü - Tiflis -Ceyhan Boru Hattı (BTC) buradan geçer. Aslında, petrol boru hatlarının Adana'ya reel bir getiri sağlayıp sağlamayacağı halen tartışmalıdır.

Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi şehrin doğusunda, Misis banliyösündedir. Adana'da 2009 kurumlar vergisi rakamlarına göre Adana'nın en büyük şirketleri Adana Çimento, Amylum Nişasta, Özmaya, Gürsoy Yem, Bossa, Oyka Kağıt, Pilsa, Doğanay Gıda ve Feyz Çelik kuruluşlarıdır.[3]

Tarım
Alüvyonların getirdiği verimli toprakları nedeniyle senelerdir bir cazibe merkezi olan, ülkenin en verimli ovalarından Çukurova'da ayçiçeği, zeytin, mısır, narenciye (portakal, turunç, mandalina ve limon), muz, kivi, baklagiller, şekerkamışı, pirinç, soya, pamuk, üzüm, fıstık, badem, karpuz, yenidünya gibi birçok ürün üretilmektedir. Üretim klasik sulama sistemlerinden, yağmurlama (damla sulama) teknolojisine geçilmektedir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder