6 Mayıs 2011 Cuma

OSMANLI DEVLETI'NDE TOPRAK YÖNETİMİ DERS NOTU


A) MİRİ TOPRAKLAR: Fetih yoluyla devlet mülkiyetine geçen  arazilerdir.    
Fethedilen topraklar Nişancı  tarafından miri olarak tapu  defterlerine  
kaydedilirdi.Bu topraklar devlete ait olduğu için   devredilemez satılamaz ve bağışlanamazdı.
MIRI TOPRAKLARIN BAŞLICALARI ŞUNLARDIR:

1. DİRLİK ARAZİ:  Bu topraklar hizmet karşılığı olarak çeşitli dereceden devlet memurlarına maaş karşılığı olarak verilirdi. Dirlik arazi gelirin büyüklüğüne göre üçe ayrılırdı.
A) HAS:     Yıllık geliri 100.000 akçe ve üzeri topraklardır. Hanedan mensuplarına, Divan yelerine, Beylerbeyine ve Şehzadelere verilirdi.
B) ZEAMET: Yıllık geliri 20.000 ila 100.000 akçe arasındaki topraklardır. Kadı ve Subaşı gibi orta dereceli memurlara verilirdi. 
C) TIMAR: Yıllık geliri 3000 ila 20.000 akçe arasındaki topraklardır. Genellikle savaşlarda yararlılık  gösterenlere verilirdi.
C)1: Eşkinci Tımarı :   Savaşta kahramanlık gösteren askerlere verilmiştir.

C)2: Hizmet Tımarı :   Sarayda çalışan görevlilere verilmiştir.
C)3: Mustahfaz Tımarı : Cami imam ve hatiplerine verilmiştir.
 
2. MUKATAA ARAZİ: Gelirleri iltizam usulu ile doğrudan hazineye aktarılan arazilerdir. 3. OCAKLIK ARAZİ:  Gelirleri kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılan sınır boylarındaki topraklardır.
4. YURTLUK ARAZİ:
Gelirleri sınırları korumak amacıyla Türkmen boylarına verilen sınır arazileridir.
5. PAŞMAKLIK ARAZİ: Padişah ailesine verilen arazi
6. MALIKANE ARAZİ: Üstün hizmet karşılığı verilen arazi
7. METRUK ARAZİ: Otlak,yaylak gibi tarıma kapalı arazi

B) MÜLK TOPRAKLAR: Padişah tarafından üstün hizmetler karşılığında kişilere   
   özel olarak verilen arazilerdir. Bu arazilere sahip olanlar toprağı satabilir,
      kullanabilir, miras bırakabilirdi. Kazançları oranında devlete vergi öderlerdi.
   
C) VAKIF TOPRAKLAR: Gelirleri cami, medrese, şifahane, imarethane (aşevi)   
     gibi din, bilim ve hayır işlerine harcanan topraklardır. Bu topraklardan  
          vergi alınmazdı.
NOT: Sınırlar genişledikçe uzak eyaletlerde vergilerin toplanması zorlaşmış,bu nedenle bu eyaletlerin vergileri açık artıma yoluyla birkaç yıllığına peşin para karşılığı MÜLTEZİM adı verilen kişilere bırakılmıştır.Bu sisteme’’İltizam Sistemi’’ adı verilmiştir.

OSMANLI DEVLETI'NDE TOPRAK YÖNETİMİ


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder