21 Mayıs 2011 Cumartesi

GEZEGENİMİZ DÜNYA 4. SINIF DERS NOTU

GEZEGENİMİZ DÜNYA

    Yüzyıllar boyunca insanlar, Dünyanın küre biçiminde olduğunu düşünemedi. Onun yerine bilim dayanağı olmayan, basit gözlemlere dayanan görüşler benimsendi. İnsanlar Dünya’yı düz bir tepsi gibi ya da öküzün boynuzları üzerinde duran bir nesne olarak biliyorlardı.Bazı bilim adamları Dünya yuvarlak dese de insanlar, eğer yuvarlaksa aşağı kısımda kalanlar neden düşmüyorlar gibi sözler söylüyorlardı.Ancak Bilim geliştikçe Dünya’nın yuvarlaklığı da daha güzel    anlaşılır oldu.
Gökbilimi ile ilgilenen
bilim adamlarından bazıları şunlardır;

Dünyanın küreye benzediği ilk kez Yunanlı düşünür Pisagor söylemiş.

PİSAGOR:
MÖ 590 lı yıllarda Dünyanın güneş etrafında döndüğünü ve Dünya’nın yuvarlak olduğunu ileri süren ilk kişiydi.Ancak Pisagor’un bu dediğine bilimle uğraşan kişilerin dışında inanan olmamıştı.

ARİSTO:

Gözlemleri sonunda Dünya’nın yuvarlak olduğunu kanıtladı.

BİRUNİ:
 972-1050 yılları arasında Dünyanın küre şeklinde olduğunu yer çekiminin varlığını ortaya koydu.

KOPERNİK:

Dünyanın kendi etrafında döndüğünü ileri sürdü. Ayrıca Dünyanın Güneşin çevresinde de dolaştığını savundu.

THALES:
Dünyanın yarım küre biçiminde olduğunu savundu. Thales’e göre Dünya, okyanus ve okyanusun üzerinde yüzen disk biçimindeki karadan oluşur. 


KEPLER:
 Gezegenlerin Güneşin çevresinde döndüğünü buldu. Dünyanın tam bir küre olmayıp kutuplardan basık olduğunu kanıtladı

DÜNYANIN OLUŞUMU:


*Çok büyük gaz ve toz bulutuydu
*Gaz ve toz bulutu sıkışarak yoğunlaştı.
*Bu sırada dışarıya ısı vererek soğudu ve katı bir kabuk oluştu.
*Kabuğun dışında atmosfer oluştu
*Atmosferdeki su buharı yoğuşarak denizleri oluşturdu.


Dünyamızın Şeklinin
Yuvarlak olduğunu kanıtlayan olaylar:




v Dünyanın her hangi bir yerinden hareket eden uçak hep aynı yöne giderse yine hareket ettiği noktaya gelir.Çünkü dünyanın şekli küreye benzer.

v Yaklaşan bir gemiyi izlediğimizde geminin önce bayrağını yaklaştıkça direğini ve sonradan da teknesini görürüz.Eğer dünya düz olsaydı.Her yerden geminin tamamını görürdük


v Güneş doğarken yada batarken yavaş yavaş doğar ve batar .Eğer dünya düz olsaydı,birden bire doğar ve batardı.

v Uzaydan çekilmiş fotoğraflar incelendiğinde Dünyanın aslında tam bir küre olmadığı alttan ve üstten hafif basık olduğu görülmüştür

v Dünya’nın Ay üzerine düşen gölgesi yuvarlaktır

v
DÜNYAMIZIN GÖZLENEBİLİR KATMANLARI

Dünyamız farklı özellikleri olan üst üste üç gözlenebilir tabakadan oluşmuştur. Bu tabakaların her birine KATMAN denir.

1.       HAVA KÜRE ( ATMOSFER ):

Dünya’mızın gözlemleyebildiğimiz katmanlarından biri atmosferdir.Atmosfer canlılar için önemli gazları içerir.Dünya’mızın koruyucu katmanıdır.Biz kış mevsiminde soğuktan korunmak için palto,bere,eldiven giyeriz.Dünyamızı da dış etkenlerden atmosfer korur.Uzaydan gelen zararlı ışınlar,atmosferin içindeki ozon tabakasında süzülür

2. TAŞ KÜRE :


Dünya’mızın gözlenebilir bir katmanı da taş küredir.Üzerinde yaşadığımız karalar taş küreyi oluşturur.Çevremize baktığımızda toprak,dağ ve tepeleri görürüz.Bunlar taş kürenin birer parçasıdır.





3. SU KÜRE :
Dünya’mızın gözlemleyebildiğimiz bir diğer katmanı da su küredir.Su küreyi denizler,okyanuslar,göller, ,akarsular,yer altı suları oluştururlar.Su yaşamımız için çok önemlidir.Çünkü vücudumuzun 2/3’ ü sudur.Suya tüm canlılar ihtiyaç duyar.
     Yer kürenin yaklaşık olarak 3/4’ ü sularla kaplıdır.


DÜNYANIN GÖZLEMLENEMEYEN KISIMLARI


A)               ATEŞ KÜRE ( MANTO ) :

  Taş kürenin altında oldukça sıcak bir katmandır.
  Magma ateş küreyi oluşturan erimiş kayalardan oluşan sıcak ve hareketli maddedir. Magma yeryüzündeki çatlaklardan yer kabuğuna çıkar. Buna lav denir.


B)    AĞIR KÜRE ( ÇEKİRDEK ) :

  Dünyanın merkezinde bulunan en içteki, en sıcak , en ağır, en kalın katmandır.
  Yapısında en çok demir ve nikel bulunur. Sıcaklığı çok yüksek olmasına rağmen bu maddeler katı haldedir.






Hiç yorum yok:

Yorum Gönder