10 Ocak 2011 Pazartesi

ALTI ŞAPKALI DÜŞÜNCE METODU

ALTI ŞAPKA DÜŞÜNCE METODU

Öğrencinin yaratıcılığını ve düşünce gücünü geliştirme amacıyla kullanılan bir yöntemdir.
En önemli özelliği problemi çözme konusundaki düşünce ve önerilerini şapkaların rengine göre şekillendirmeleridir.
6 düşünce şapkası aracılığıyla öğrenciler duygularının, mantığının, bilgisinin, yaratıcılığının hepsine aynı anda dikkat etmek yerine onlara tek tek yer verme olanağı bulur.
Öğrencinin değişik düşünme biçimlerine istendiğinde geçiş yapabilmesini sağlar.

6 Düşünce Şapkasının Amaçları

Tanımlanmış rol oynama olanağı sunmak.
Dikkati yönlendirmek
Uygunluktur.
Saptanmış belirli kurallara göre oynamak.

Altı Düşünce Şapkası Yöntemi Nasıl Uygulanır?

Katılımcılara üzerinde görüşme yapacakları konu verilir. Tüm katılımcıların konuya yaklaşırken aynı şapkayı giymeleri yani konuya aynı şekilde yaklaşmaları istenir.
Okullarda ise öğretmen öğrencilerine kartondan yapılmış şapkaları dağıtarak, belli bir düzen içinde onları takmalarını ister.

1.      BEYAZ ŞAPKA (AÇIK VE TARAFSIZ OL)

Beyaz tarafsızlığın rengidir.
Beyaz şapka düşünmesi olgu ve rakamların tarafsız ve objektif bir şekilde ortaya konmasını istemenin kolay bir yoludur.
Kişisel görüş hiçbir zaman beyaz şapka düşünmesi altında kullanılmalıdır.

Sunulan bilgilinin doğruluk derecesi açıkça ortaya konulmalıdır.
Beyaz şapkanın amacı pratik olmaktır.
“Kızamık çoğunlukla tehlikesizdir, ancak bazen onu kulak iltihabı gibi ikincil fonksiyonlar izleyebilir.”
Neden ,iş değiştirdiğim konusundaki beyaz şapka düşüncemi sordunuz. Maaşım daha iyi değil,iş yerinin evden uzaklığında fark yok, kariyer olanakları benzer durumda, işin türü de hemen hemen aynı.

2.      KIRMIZI ŞAPKA (DUYGUSAL TEPKİLERİNİ AÇIKLA)

Kırmızı renk öfke, tutku ve duyguyu çağrıştırır.
Duygular, önseziler etkilidir.
Beyaz düşünme şapkasının tam zıttıdır.
Görüşülen konu ile ilgili olarak, kişilere hiçbir dayanağı olmadan hislerini söyleme şansı verilir.
Kırmızı şapka, “olaylara karışan duygular
Nelerdir?” sorusuna bir cevap bulmasına önayak olur.
Kırmızı şapka takmak düşünüre ”Konu hakkında duygularım bunlardır” deme olanağı sağlar.
“Bana nedenini sormayın. Tek söyleyebileceğim bu anlaşmanın içime sinmemiş olduğu.”
“Bu tasarım çok berbat. Hiçbir zaman tutulmaz. Tümüyle para kaybıdır.”
“İtiraf etmeliyim ki hiç mutlu değilim.”

3.      SİYAH ŞAPKA (TEHLİKELERİ BİL)

Siyah karamsar ve olumsuzdur, kötümserdir. Bir şeyin niçin yapılmayacağını görür.
Siyah şapka tehlikelere dikkat çeker
Riskleri ve bir şeyin neden işe yaramayabileceğini gösterir.
Siyah şapka eleştirme şapkasıdır ama bir tartışmada taraf tutmak anlamına gelmez.
 Siyah şapka düşünmesinin bir diğer görevi de ileride ortaya çıkabilecek risklere tehlikelere ve potansiyel sorunlara dikkati çekmektedir.

4.      SARI ŞAPKA (AVANTAJLARI VE FAYDALARI SIRALA)

Sarı; güneş gibi aydınlık ve olumludur.
 İyimser umutlu ve olumlu düşünme ile ilgilidir.
 Ortaya atılan görüşü beğenmesek bile sarı şapka bizden, bu önerinin iyi yönlerini de bulmamızı ister.
 Anahtar soru: Bu olayın bize sağlayacağı yarar ne olabilir?
Örnek verecek olursak;
Örneğin; evde elektrikler gitmiş olabilir. Bu durumu siyah şapka takan kişi “elektrikler gitti gelmezse ödevimi yapamayacağım.” şeklinde yorumlayabilir. Sarı şapka takan kişi ise bunu “Elektrikler gitti. Ama önemli değil. Hem bu ay elektrik faturası daha az gelir böylece.” şeklinde durumu değerlendirir.

5.      MAVİ ŞAPKA(SONUÇLARI TOPARLA ÇÖZÜMLERİNİ ÖNER)

Mavi serinkanlılığı temsil eder ve her şeyin üstündeki göğün rengidir.
 Mavi tarafsızlığı, sakinliği ve hâkim olmayı akla getirir.
 Mavi şapkayı ne düşüneceğimizi açıklamak ve bu düşüncenin sonunda neyi elde etmek istediğimize karar vermek için tartışmaya başlarken kullanırız.
 Anahtar soru: Ne oldu?Ne oluyor? Sonra ne olmalı?
Mesela karnesinde kırık not getiren çocuğa babası siyah şapka takarak “Bu ne biçim karne, utanmıyor musun bu karneyle karşıma gelmeye. Yazıklar olsun.” şeklinde tepki verebilmektedir. Siyah şapkayı çıkarıp mavi şapkayı takan baba ise “Bu kırık notların sebebini birlikte tartışalım. Nedenlerini bana anlat ve birlikte çözüm arayalım çocuğum.” şeklinde bir davranış ortaya koymaktadır.

6.      YEŞİL ŞAPKA (YARATICILIĞINI KULLAN)

Yeşil, bereket ve verimli büyümeyi çağrıştırır.
 Yeni fikirler ve yaratıcılık demektir.
 Yeşil şapka enerji şapkasıdır. Yeşil şapkayla düşündüğünüz zaman, öneriler ileri sürer, yeni görüş ve seçenekler ortaya koyabilirsiniz. Yine bu şapkayla, ortaya atılan bir görüşe ilişkin değişiklikler önerebilirsiniz.
 Çeşitli olabilirlikler yakalama fırsatı verir. Yeşil şapkayı kullanan herkes yaratıcı olmaya çaba gösterir.
Örnek verecek olursak;
Bence insanların yaptığı herşeyi robotlar yapmalı. Her evin bir robotu olmalı. Ev işlerinin hepsi robotlar tarafından yapılmalı. Yeşil şapkalı düşüncem bu

Yuvarlak hamburgerlerden sıkıldık. Artık kare hamburger yemek istiyoruz.. 
İşten eve az önce geldim. Akşam yemeğinde yine yumurta var. Eşim bugün de çok yorgun olduğundan yemek yapamamış. Ama olsun aç da kalabilirdim. En azından yiyebileceğim bir şeyler hala var.
Öğretmenlik sınavından geçmemesi onun için olabilecek en iyi şeydi. Çünkü öğretmenlik işinde mutlu olamazdı.



Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme